تغذیه اسب و ضرورت‌هایی که باید در مورد آن بدانید

اسب از دیرباز به عنوان یکی از اولین موجوداتی بوده است که به وسیله انسان اهلی شده و در امور مختلف از آن بهره برده است چه در جنگ ها و چه در باربری . امروزه نیز به عنوان یکی از لذت بخش ترین تفریحات و ورزش ها یعنی سوارکاری پرورش اسب صورت می گیرد. البته صنعت پرورش اسب امروزه در جهان به یک صنعت عریض و طویل با نژاد ها و گونه های مختلف و گردش مالی فراوان تبدیل شده است. بیماری و تغذیه اسب  نیز از دیرباز به علت اهمیت این موجودات برای انسان مورد توجه و اهمیت بوده است.

تغذیه اسب

تغذیه اسب:

 در موجودات زنده و در علم دامپزشکی تنظیم جیره دارای یک قانون عمومی می باشد و آن تعادل انرژی و پروتئین است. که البته این تعادل وابسته به سن، وزن، نژاد، حالت سلامت جسمانی، نوع کاربری، و محیط زندگی متفاوت خواهد بود. تک سمیان یکی از حساس ترین موجودات نسبت به تغذیه می باشند تا آنجایی که یکی از مرگبارترین بیماری های اسب کولیک می باشد که یک بیماری گوارش است.

مواد ضروری غذای اسب: 

در شرایط عمومی و تغذیه عمومی برای تغذیه اسب  موارد زیر ضروری است:

  1. آب: برای همه موجودات مهم است و سالم بودن آن مهم تر. اسب روزانه باید 18 الی 55 لیتر آب دریافت کند که این مقدار بسته به فعالیت و جثه اسب متفاوت است. بهتر است از آبخوری های اتوماتیک استفاده شود که حیوان تمام ساعات شبانه روز آب سالم در دسترس داشته باشد.
  2. کاه و یونجه: تک سمیان به میزان 1 الی 2 % وزن خود باید کربوهیدرات ساختاری دریافت کنند که بصورت متوسط در روز به میزان 6 KG می باشد. که این ماده معمولا از یونجه و کاه تامین می شود. کیفیت این مواد مهم است باید حتما عاری از قارچ که منجر به مسمومیت با آفلاتوکسین می شود باشد. و هرگونه ناخالصی مانند خاک و گرد و غبار نیز نداشته باشد.
  3. غلات: که معمولا از ذرت و جو استفاده می کنند. به این مواد کربوهیدرات های ساختاری گفته می شود که به عنوان تقویت برای تغذیه اسب اضافه می شود. در استفاده از این مواد باید دقت لازم را داشته باشید و به ازای هر 50 KG وزن بدن روزانه مجاز هستید 200 گرم از این مواد به جیره اضافه بکنید. البته دادن همین مقدار هم باید در روز در 2 الی 3 وعده داده شود. در محیط های آب و هوایی گرم و یا در فصول گرم سال وعده های دادن غلات را به ساعات خنک روز موکول کنید.
  4. افزودنی یا مکمل های غذای اسب: با پیشرفت علوم تغذیه حیوانات برخی احتیاجات خاص برای نژاد ها و کاربری های خاص تک سمیان شناسایی شد. البته تک سمیان معمولا تمام مواد مورد نیاز خود را از غذا بدست می آورند. ولی امروزه توصیه می شود مکمل هایی حاوی پروتئین، ویتامین و مواد معدنی اضافه شود. معمولا برای تامین pr تغذیه اسب روزانه 100 گرم سویا را در آب خیسانده و به جیره اضافه می کنند.

نکته: همانطور که گفته شد تک سمیان نسبت به جیره بسیار حساس هستند و بیشتر دادن یک ماده در تغذیه اسب  همان مشکلی را میتوان بوجود بیاورد که کمبود آن.

تغذیه اسب باردار:

طول دوره آبستنی در مادیان 7 الی 8 ماه می باشد. body condition score در تغذیه اسب  در تمام مراحل مهم است و در آبستنی مهمتر است.  دوران آبستنی در مادیان به 3 مرحله ابتدایی، میانی و انتهایی تقسیم بندی می شود. معمولا برای اسب هایی با وضعیت بدنی مناسب در دو مرحله اول بارداری تغییرات چندانی در جیره انجام نمی دهیم. چون رشد جنین در این دو مرحله کم است و نیاز به افزایش چندان پروتئین مواد معدنی و ویتامین نمی باشد. ولی در مرحله آخر بارداری یعنی در 3 ماهه آخر هم رشد جنین افزایش می یابد و هم اشتهای مادیان بعلت کاهش فضای شکمی کاهش می یابد. در این دروان احتیاج به ویتامین و پروتئین و مواد معدنی افزایش خواهد یافت. بایستی در 3 ماهه آخر بارداری مادیان تغذیه اسب  را با مشورت دامپزشک تغییر دهیم. باید در این دوران میزان کاه و یونجه را کاهش داده و از غذاهایی با حجم کم ولی دارای مقادیر بالاتر از ویتامین،pr و مواد معدنی استفاده کنیم. امروزه مکمل های خاص برای این دوران در بازار وجود دارد. البته باید خاطر نشان کرد که تغذیه بیش از حد در دوران بارداری مادیان باعث سخت زایی و تغذیه نامناسب باعث ضعیف شدن کره خواهد شد.

اسب آبستن

غذای کره اسب:

برای اینکه تصمیم بگیریم برای تغذیه اسب خود از بدو تولد چه کار هایی باید انجام دهیم باید موارد زیر را مد نظر داشته باشیم:

  1. نژاد اسب 2. نحوه به دنیا آمدن، 3. وضعیت بدنی کره اسب، 4. نر و یا ماده بودن، 5. که از همه مهمتر است اینکه آیا کره اسب از شیر مادیان تغذیه می شود یا خیر.

برای کره اسب هایی که از شیر مادر خود تغذیه می کنند و آغوز دریافت کرده اند معمولا تا دو ماهگی استفاده از شیر مادر و علوفه احتیاجات غذایی آنها را تامین خواهد کرد. مگر اینکه کره یا مادیان دچار مشکل باشند که تشخیص این مورد با دامپزشک معالج می باشد. بعد از 3 ماهگی چون میزان تولید شیر مادیان کاهش یافته و از طرفی دیگر احتیاجات تغذیه ای کره افزایش می یابد باید جیره کره اسب تغییر پیدا کند. کره اسب ها تا قبل از 4 ماهگی سکوم آنها توانایی شکستن کربوهیدراتها و جذب مواد مغذی علوفه و دانه غلات را ندارد. ولی بعد از این سن می توان به جیره آنها با احتیاطات خاص این مواد را اضافه کرد. تغذیه اسب  بالغ با کره اسب بسیار متفاوت است و هرگز نمی توان برای هر دو یک جیره و مقدار جیره در نظر گرفت.

کره اسب

روش های تغذیه اسب برای تقویت اسب:

در ابتدا ما بایستی بدانیم هدفمان از تقویت اسب چیست؟ آیا می خواهیم وزن نریان یا مادیان خود را افزایش دهیم و یا می خواهیم ضعف موقت بدنی اسبمان را که بصورت موقت ایجاد شده است جبران کنیم. که البته مورد آخر برای اسب های مسابقه صدق می کند. برای هر دو مورد باید حتما از دامپزشک متخصص این موارد مشورت بگیرید. زیرا بسیار اتفاق افتاده که صاحب دام احساس می کند اسب لاغر است ولی در صورتی که نژاد اسب این ویژگی را دارد و یا برعکس. اطلاع از body condition score در این مورد بسیار کاربردی است و باعث می شود که برای تغذیه اسب تصمیم مناسبی گرفته شود. مهمترین راه برای تقویت اسب داشتن جیره متعادل برای هر سن و دوره ای از زندگی اسب است. ولی یکی از مهمترین روش ها برای تقویت اسب مرتفع کردن  علت مشکل لاغری اسب است که از مهمترین این عوامل عبارت است از:

  1. بی کیفیتی و عدم تعادل خوراک
  2. استرس حمل و نقل طولانی و استرس مسابقات مکرر
  3. بیماری های مزمن انگلی و عفونی
  4. سالم نبودن دندان های اسب
  5. وجود عامل استرس زا در محیط اطراف اسب

نکته: در صورتی که تقویت اسب از راه اورال یا خوراکی نتیجه نداد ناگزیر به روش های وریدی و تزریق و استفاده از سرم باید انجام شود.

آیا قند برای اسب در تغذیه اسب جایی دارد؟

از گذشته و در بسیاری از فیلم ها همه ما شاهد دادن قند به اسب ها بوده ایم. آیا دادن قند به اسب از ضروریات تغذیه اسب  محسوب می شود؟ در پاسخ این سوال باید بگوییم که اسب ها تمام کربوهیدرات مورد نیاز خود را از علوفه مصرفی روزانه در صورت کافی بود بدست می آوردند. و دادن قند به اسب جنبه علمی ندارد. این حیوان به علت شیرین بودن قند و طعم آن عاشق قند است کما اینکه برخی حیوانات دیگر هم اینطور هستند. ولی در اسب مصرف بیش از اندازه حبه قند ممکن است باعث اضافه وزن و پوسیدگی دندان شود. پس مصرف مداوم حبه قند در تغذیه اسب  به هیچ عنوان توصیه نمی شود. ولی میتوان به عنوان پاداش برای یادگیری برخی مواقع از آن استفاده کرد.

در انتها: تغییر جیره در تمامی حیوانات بایستی به مرور صورت بگیرد زیرا که تغییر به یکباره جیره باعث مشکلات فراوان و حتی مرگ جاندار می شود. نقش دامپزشک و مشاوران دامپزشکی در صنعت پرورش و تغذیه اسب بسیار مهم است و برای این منظور و دریافت اطلاعات بروز می توانید از خدمات مشاوره دامپزشکی وتل  استفاده کنید.

حیوانات

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *